Athens NowHere
Ολοκλήρωση ενότητας: 2016
Η Αφρικανική σκόνη έρχεται από το νότο και καλύπτει την Αθήνα για άλλη μια φορά. Κατά καιρούς το φαινόμενο επανεμφανίζεται κρύβοντας την όψη της πόλης από τον ορίζοντα, αφήνοντας πίσω του την αίσθηση του κενού. Σαν ο τόπος να έχει χάσει το δρόμο του, σαν όλοι μας να απωλέσαμε τον προσανατολισμό μας.
Και είναι εδώ και καιρό, που νιώθουμε ακριβώς έτσι: χαμένοι.
Εδώ και τρία χρόνια, ο θυμός εναλλάσσεται με τη θλίψη, η ντροπή με το φόβο, η καταστροφή με το κενό. Τρία χρόνια τώρα, οι συζητήσεις περιστρέφονται γύρω από νούμερα και ποσοστά, ακρωνύμια σε ξένες γλώσσες, ασφάλειες και επισφάλειες, βιώσιμες ή μη συνθήκες, συμφωνίες, συμβάσεις κτλ. O καθένας από μας ακολουθεί, βουβός, την μοναχική πορεία του μπροστά στον δέκτη ή με θόρυβο έξω στους δρόμους.
Κι όμως, έρχεται κάποια στιγμή που αναρωτιέται κανείς πως φτάσαμε ως εδώ; Πως κάναμε τόσο λάθος να θεωρήσουμε δεδομένο ότι το μέλλον θα ήταν καλύτερο από το παρόν και το παρελθόν μας και ότι τα παιδιά μας θα είχαν τις ίδιες και καλύτερες ευκαιρίες απ’ όσες είχαν οι γονείς τους; Διαφαίνεται ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει πλέον. Αν και προφανές πια σήμερα, η ζωή άλλαξε την στιγμή που δεν προσέχαμε και όλοι μας πιαστήκαμε στον ύπνο.
Βρισκόμενοι μεταξύ Ανατολής και Δύσης, κυριολεκτικά αλλά και μεταφορικά, επιτρέψαμε στις πόλεις μας να επεκταθούν άναρχα για να στεγάσουν τους ανθρώπους που συνέρευσαν στα αστικά κέντρα από όλα τα μήκη και πλάτη του τόπου αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον. Ο μισός, σχεδόν, πληθυσμός της χώρας συγκεντρώθηκε στην Αθήνα ωθώντας την πρωτεύουσα να εξαπλωθεί προς άπασες κατευθύνσεις. Δημιουργήσαμε, ο καθένας για τον εαυτό του, ένα μικρό προσωπικό σπίτι δίνοντας ελάχιστη σημασία στο δημόσιο χώρο. Αποδεχθήκαμε, σιωπηρά, παράνομες ή αυθαίρετες κατασκευές γιατί το έκαναν όλοι, γιατί υπό μία στεβλή έννοια θεωρήθηκε “δημοκρατικό”. Παραβήκαμε τους κανόνες, διαγράψαμε νόμους και πήραμε πρωτοβουλίες ενάντια στο κοινό καλό, και όταν αντικρύσαμε το αποτέλεσμα των ενεργειών μας μείναμε εμβρόντητοι από το πόσο άσχημο φαινόταν. Η ενότητα Athens Nowhere παρακολουθεί το πρόσωπο αυτής της αρχαίας και ταυτόχρονα σύγχρονης μεγαλούπολης προσπαθώντας να αφηγηθεί την ιστορία της όπως αυτή εξελίσσεται , αποφεύγοντας την ωραιοποίηση ή τη συγκάλυψη των αστοχιών της. Λαμβάνοντας κριτική θέση, παρατηρεί το αστικό τοπίο της πόλης μας αναγνωρίζοντάς το ως αποτέλεσμα των δικών μας πράξεων και επιλογών.
Τα τοπία της πόλης υπό την πυκνή αφρικανική σκόνη που παρουσιάζονται στην παρούσα ενότητα είναι τοπία μιας χώρας υπό τη συνεχή αγωνία πτώχευσης, οικονομικής αλλά και ηθικής. Ταυτόχρονα, είναι τοπία επιστροφής σε ουσιώδεις αναζητήσεις και αξίες που διαμόρφωσαν τη χώρα αυτό σε αυτό που είναι, ένα τόπο καταφυγίου και ελπίδας για το καλύτερο σε όσους το έχουν ανάγκη. Είναι η μέρα και η νύχτα μου, η πραγματικότητα που ζω και το όνειρο που ελπίζω.
Είναι ο τόπος που έφερα κι εγώ σ’ αυτή την κατάσταση και ο τόπος που πρέπει κι εγώ να ξαναφτιάξω.
Ορθογραφίες
Ολοκλήρωση ενότητας: 2007-2016
H φωτογραφική ενότητα Ορθογραφίες καταγράφει τη δημιουργία του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος του αρχιτέκτονα Renzo Piano, ένα συγκρότημα αφιερωμένο στις τέχνες, την εκπαίδευση, και την ψυχαγωγία που ανοίγει τις πύλες του το 2017 στην Αθήνα για να στεγάσει την Εθνική Λυρική Σκηνή και την Εθνική Βιβλιοθήκη της χώρας. Για μία δεκαετία, σχεδόν, έχουν καταγράφεί σχολαστικά όλες οι εφήμερες μορφές του Κέντρου και έχει αποτυπωθεί η απροσδόκητη ομορφιά της κατασκευής του εργοταξίου. Ο τίτλος του βιβλίου Ορθογραφίες, που κυκλοφορεί παγκοσμίως από τις εκδόσεις Yale University Press και στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Μέλισσα, προκύπτει από τα αρχιτεκτονικά σχέδια κατόψεων του Renzo Piano. Όπως αυτά μεταφέρουν με πιστότητα το “αποτύπωμα” του κτιρίου με τη μορφή ξεκάθαρων οδηγιών προς τον κατασκευαστή, αντίστοιχα οι φωτογραφίες κατόψεων του εργοταξίου καταγράφουν με ακρίβεια τις ποιότητες του, την ανθρώπινη παρουσία υπό κλίμακα και το χρόνο με συνέπεια.
Το βιβλίο Ορθογραφίες προσφέρει μια μοναδική ερμηνεία των εργασιών που έλαβαν χώρα όλα αυτά τα χρόνια και μας παρουσιάζει την γιγάντια προσπάθεια που έγινε για να μετατραπεί το όραμα σε πραγματικότητα. Το μεγάλο μέγεθός του προσκαλεί τους αναγνώστες να εξερευνήσουν αναλυτικά τις περιεκτικές φωτογραφίες ενώ τα κείμενα που ολοκληρώνουν την έκδοση είναι γραμμένα από αρχιτέκτονα του έργου Renzo Piano και τους πρών πρύτανη της σχολής Καλών Τεχνών του Yale Robert Storr και την αρχιτέκτονα Katharine Storr που αναλύουν τη σημασία του Κέντρου και το ρόλο του στον μετασχηματισμό της φυσικής και πολιτιστικής τοπογραφίας της Αθήνας.
Βιομηχανική Ελευσίνα
Ολοκλήρωση ενότητας: 2016
Η προσέγγιση του βιομηχανικού τοπίου της Ελευσίνας βασίστηκε στη φωτογραφική καταγραφή του κάτω από τις ίδιες φωτιστικές συνθήκες. Τα εργοστάσια φωτογραφήθηκαν λίγο μετά τη δύση του ηλίου αποφεύγοντας την παρουσία σκιάς. Η συνθήκη αυτή προσέδωσε στα βιομηχανικά κτίρια χαρακτηριστικά άχρονων γλυπτικών συγκροτημάτων καθώς η απάλειψη της χρονικής μεταβλητής κατά τη φωτογράφισή τους μετέτρεψε την αρχιτεκτονική τους ποιότητα σε πρωταγωνιστή της φωτογραφικής σύνθεσης ανεξάρτητα από τη λειτουργία τους: ο θεατής δεν γνωρίζει ποιο εργοστάσιο σχόλασε πριν από λίγο και η βάρδια έφυγε για σήμερα ή έκλεισε χρόνια πριν παραμένοντας ένα άδειο κέλυφος.
Η πρόσκληση της δημιουργίας εικαστικών φωτογραφιών για την έκθεση Βιομηχανική Ελευσίνα: άνθρωποι και Εργοστάσια αποτέλεσε μια ιδιαίτερα απαιτητική πρόσκληση. Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις που θα φωτογραφίζονταν βρίσκονται σε διαφορετικές λειτουργικές στιγμές του κύκλου ζωής τους καθώς ανάμεσά τους μπορούσε κανείς να βρει βιομηχανίες σε πλήρη λειτουργία, κάποιες σε αγωνιώδη αναμονή για το μέλλον τους και άλλες που αποτελούν παρελθόν έχοντας αφήσει πίσω τους ως μοναδικό ίχνος της παρουσίας τους το εγκαταλελειμμένο κέλυφός τους.
Ως εκ τούτου, η φωτογραφική ερμηνεία προσπάθησε να προσεγγίσει τα εμβληματικά κτίρια των μεγάλων ιστορικών εταιρειών της βαριάς βιομηχανίας ως μνημεία της πόλης της Ελευσίνας που υπενθυμίζουν το σημαντικό εργατικό και επιχειρηματικό παρελθόν της σηματοδοτώντας ταυτόχρονα τις μεγάλες μελλοντικές δυνατότητες του τόπου. Οι φωτογραφίες των εργοστασίων της Ελευσίνας, τόποι που αποτέλεσαν το σπίτι εργαζομένων για όλη τους τη ζωή και ανέδειξαν την πόλη σε βασικό βιομηχανικό κέντρο της χώρας, αποφεύγουν την καταγγελία ή τη νοσταλγική ωραιοποίηση των χώρων αυτών. Αντιθέτως, καταθέτουν μια ψύχραιμη αποτίμηση ενός βιομηχανικού τοπίου που παρά τις δύσκολες εργασιακές συνθήκες παρήγαγε προϊόντα και αγαθά που διαμορφώσαν τη ζωή που ζήσαμε όλοι μας, προσφέροντας εργασία και προσμονή στο μέλλον που ερχόταν. Οι παρούσες φωτογραφίες κατατίθενται με την ελπίδα ότι μεταφέρουν τη δυναμική του τόπου που εφευρίσκει λύσεις και στέκεται στο ύψος των προσδοκιών όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με αντίξοες συνθήκες. Αποτελούν την πλέον επίκαιρη φωτογραφική καταγραφή της βιομηχανικής κληρονομιάς της Ελευσίνας λίγες μόνο μέρες πριν η πόλη χρισθεί Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021 υπό τον τίτλο Eleusis2021-Transition to Euphoria.
